Jump to Navigation

Metabolizmi

Metabolizmi eshte teresia e reaksioneve kimike dhe fizike qe ndodhin ne nje gjallese, organizem apo ne nje pjese te tij. Ky proces eshte baza e jetes, qe lejon nje qelize te rritet dhe riprodhohet, te ruaje ndertimin e saj, dhe ti pergjigjet mjedisit te saj.

Procesi i metabolizmit ndahet ne dy pjese:
Anabolizmi , qe prodhon molekula te nderlikuara nga me te thjeshtat, duke perdorur energjine e prodhuar nga katabolizmi per te ndertuar perberesat e qelizave si p.sh. proteinat dhe acidet nukleike;
Katabolizmi , qe kryen shperberjen e molekulave te nderlikuara ne te me te thjeshta, duke prodhuar energji, p.sh. shkaterrimi i ushqimit ne frymëmarrjen qelizore.
Proceset anabolike jane endoergonike, ndersa ato katabolike eksoergonike. Proceset metabolike qe permbajne nje perberes anabolik dhe nje katabolik quhen nganjehere anfibolike.
Proceset metabolike, edhe tek organizmat me te thjeshte, formojne nje rrjet metabolik shume te nderlikuar, te nen ndare ne zinxhire metabolike dhe cikle metabolike. Cdo molekule qe merr pjese ne metabolizem quhet metabolite. Cdo perberje qe rrjedh nga katalizatori quhet enzime.

1. Katabolizmi
Metabolizmi nënkupton :
Këmbimin e pandërprerë të materies dhe të energjisë , nëpërmjet organizmit dhe ambientit të jashtëm.
Sipas kahjes Proceset Metabolike procese katabolike( te zberthimit ) , procese anabolike ( te sintezes )
Proceset metabolike jan procese biokimike , enzimatike te cilat kryhen me pjesmarrjen e Vitaminave dhe hormoneve.
Në qelizë njëkohësisht kryhen edhe procese metabolike me kahje të ndryshme si psh: (në ribozom krijohen proteina ndërsa në mitokondrie zbërthehen ato).
Egziston nje lidhshmeri ndërmjet Metabolizmit te karbohidrateve, lipideve, dhe Proteinave.
Zbërthimi i materieve ushqyese zakonisht përcillet me lirim te energjis ATP (adenozin trefosfati).
Proceset katabolike nënkuptojn oksidimin zbërthimin ne prani të oksigjenit) të komponimeve të përbëra të cilat zberthehen deri në ato më të thjeshta,me ç’rast lirohet energjia . Prandaj proceset e tilla quhen ekzoenergjietike.

2. Zbërthimi
Zberthimi shkon perms 3 etapave:
1.Perfshin zberthimin e: Proteinave, aminoacideve, karbohidratet, monosakaridet, lipidet , ac. Yndyrore + Glicerol 2. Perfshin zberthimin e : Aminoacideve, Monosakarideve dhe Ac.yndyrore + glicerol ne : acid piruvik dhe Acetil CoA. 3. Nenkupton zberthimin e : Acidit piruvik, Acetil CoA, ne produkte te fundit te metabolizmit , CO2,H2O, dhe ATP.



Main menu 2